Kwaliteits-Controle-Bureau

Vraag en antwoord Plantgezondheidsverordening en Plantenpaspoort

Per 14 december 2019 krijgt u als handelaar te maken met nieuwe EU-regelgeving rondom plantgezondheid: de EU-Plantgezondheidsverordening. De nieuwe verordening zorgt ervoor dat de EU beter wordt beschermd tegen nieuwe bedreigingen in de plantgezondheid. Daarbij legt de regelgeving meer verantwoordelijkheden neer bij het bedrijfsleven. Concrete uitwerking daarvan is een verplichte registratie voor alle marktdeelnemers die handelen in plantaardig materiaal en het verbeteren van de traceerbaarheid van álle planten door het uitbreiden van de plantenpaspoortplicht.

Hieronder staan de belangrijkste vragen en antwoorden op een rij. Deze vragen zijn voor het laatst bijgewerkt op 22 juli 2019.

Registratie

Wie moeten een fytosanitair registratienummer aanvragen?
Iedereen die handelt in plantaardig materiaal moet een fytosanitair registratienummer aanvragen.

Waarom moet ik een fytosanitair registratienummer aanvragen?
Volgens de nieuwe EU-Plantgezondheidsverordening 2016/2031/EU (Plant Health Regulation in het Engels) mag ieder bedrijf slechts één keer met een officieel, uniek, fytosanitair registratienummer worden geregistreerd. In Nederland hanteren we nu meerdere registratienummers. Om de lasten voor het bedrijfsleven zo laag mogelijk te houden, hanteren de keuringsdiensten en NVWA één nationale nummersystematiek. Zo hoeft een bedrijf zich maar éénmaal te melden bij een loket (keuringsdienst). Alle bedrijven krijgen een nieuw fytosanitair registratienummer. Ook de bedrijven die al geregistreerd zijn bij een keuringsdienst. Nieuw is dat als gevolg van de veranderende EU-wetgeving nu ook handelaren in plantaardig materiaal dit registratienummer dienen aan te vragen.

Waar kan ik mij registeren voor het verkrijgen van een fytosanitair registratienummer?
De aanvraag voor handelsbedrijven loopt via het KCB. Het fytosanitair registratienummer wordt uitgegeven door de NVWA. Op 17 juli is aan handelsbedrijven die bij het KCB staan ingeschreven, een brief verstuurd met hierin het unieke fytosanitaire registratienummer. Staat u nog niet ingeschreven bij het KCB? U kunt zich hier registreren.

Ik sta ingeschreven bij het KCB maar ik heb nog geen fytosanitair registratienummer ontvangen.
Handelsbedrijven die bij het KCB staan ingeschreven hebben het fytosanitair registratienummer automatisch ontvangen. Heeft u onverhoopt geen brief met hierin het fytosanitair registratienummer ontvangen, stuur dan een bericht naar plantgezondheid@kcb.nl. Vermeld hierin uw KVK-nummer, uw KVK-vestigingsnummer(s) en uw KCB-nummer. Wij zorgen ervoor dat u dit nummer alsnog krijgt toegezonden.

Hoe ziet het fytosanitair registratienummer eruit?
Dit is een 9-cijferig nummer. Op het plantenpaspoort wordt dit voorafgegaan door NL en een streepje. Voorbeeld: NL-123456789

Ben ik verplicht mijn bedrijf te registreren?
Ja, als u in plantaardig materiaal (snijbloemen, potplanten, groenten, fruit, hout, etc.) handelt bent u hiertoe verplicht.

Kan mijn bedrijf meerdere fytosanitaire registratienummers ontvangen?
Ja, er wordt per KvK- en vestigingsnummercombinatie een fytosanitair registratienummer toegekend door de NVWA. Bedrijven die meerdere vestigingen hebben, ontvangen dus meerdere fytosanitaire registratienummers.

Ik sta bij meerdere keuringsdiensten geregistreerd, ontvang ik daarom meerdere fytosanitaire registratienummers?
Als uw onderneming bij meerdere keuringsdiensten staat geregistreerd, ontvangt u per KvK- en vestigingsnummercombinatie één en hetzelfde fytosanitair registratienummer. Het unieke fytosanitair registratienummer wordt uitgegeven door de NVWA.

Welke kosten zijn aan de registratie en aanvraag van een fytosanitair registratienummer verbonden?
De tarieven voor de registratie en aanvraag van het fytosanitair registratienummer worden in 2019 door het ministerie van LNV vastgesteld. Zodra deze tarieven bekend zijn worden zij op deze website bekend gemaakt.

Plantenpaspoort

Wat is een plantenpaspoort?
Een plantenpaspoort is een verzameling van verplichte informatie die op het product aangebracht moet zijn bij het verhandelen van stekken, zaden, planten en bomen binnen de Europese Unie (EU). Het geeft de identiteit en herkomst van de zending weer en maakt het mogelijk om de oorspronkelijke producent te traceren. Een plantenpaspoort bewijst dat de producent voldoet aan de geldende regels en eisen die in de Europese regelgeving zijn vastgesteld en dat de onderneming onder een inspectieregime valt van een keuringdienst. Een plantenpaspoort mag alleen worden afgegeven als het plantmateriaal vrij is van EU-quarantaine-organismen.

Waarom is een Europees plantenpaspoortsysteem nodig?
Een Europees plantenpaspoortsysteem is nodig om plantgezondheidsrisico’s in de Europese Unie te verminderen. Het plantenpaspoort zorgt ervoor dat de identiteit en oorsprong van planten en plantaardig materiaal bekend is. Dit is belangrijk om uitbraken en mogelijke verspreiding van schadelijke ziekten en plagen te voorkomen en snelle tracering mogelijk te maken. Ziekten en plagen zoals bepaalde insecten, virussen, schimmels, bacteriën of nematoden brengen de kwaliteit en opbrengst van land- en tuinbouwgewassen in gevaar. Om de plantgezondheid binnen de EU te beschermen moeten producenten en handelaren van plantaardig materiaal zich registreren.

Gegevens en uiterlijk van het nieuwe plantenpaspoort

Wat moet er op het nieuwe plantenpaspoort (per 14/12/2019) staan?
De informatie die op het plantenpaspoort moet staan, vloeit voort uit uitvoeringsverordening 2017/2313/EU.
De vaste elementen op het plantenpaspoort zijn:

  • in de linkerbovenhoek: de EU-vlag (in kleur of zwart-wit)
  • in de rechterbovenhoek: het woord Plant Passport
  • 'A' hierachter staat de botanische naam van het product vermeld
  • 'B' hierachter staat het fytosanitair registratienummer van de teler/handelaar vermeld. Deze bestaat uit: ISO-code lidstaat, koppelteken, fytosanitair registratienummer.
  • 'C' hierachter staat eventueel een traceerbaarheidscode
  • 'D' hierachter staat de ISO-code van het land van oorsprong/productie, ook als dit Nederland is.

Eventueel mag voor ‘Plant Passport’, de term ‘Plantenpaspoort’ worden toegevoegd, gescheiden door een forward slash (/). Dus Plantenpaspoort / Plant Passport.

Hoe ziet het nieuwe plantenpaspoort eruit?
In verordening 2017/2313/EU  zijn de vormvoorschriften voor het nieuwe plantenpaspoort aangegeven met een aantal voorbeelden. De gepresenteerde formats zijn voorbeelden waaraan een plantenpaspoort per 14 december 2019 moet voldoen. In deel A van de bijlagen van 2017/2313/EU staan voorbeelden van gewone plantenpaspoorten. De geest van de wet is dat de paspoorten de informatie bevatten die in de verordening wordt vermeld en dat plantenpaspoorten in de praktijk bij deze lay-outs aansluiten.

De vorm en grootte mogen afwijken, u kunt dus zelf kiezen voor lettertype en grootte. Wat verder van belang is: de informatie moet zichtbaar zijn, met blote oog leesbaar, geplaatst in rechthoekige of vierkante vorm, gescheiden van andere aanduidingen en afbeeldingen. De onderdelen met letters A, B, C en D moeten herkenbaar zijn.

Hieronder een voorbeeld: vorm, grootte en lettertype mogen afwijken.

Nieuwe plantenpaspoortplichtige producten

Welke producten worden plantenpaspoortplichtig per 14/12/2019?
Met de nieuwe Plantgezondheidsverordening komt er een plantenpaspoortplicht voor ‘planten bestemd voor opplant’, inclusief planten bestemd voor de eindconsument. Hieronder vallen teeltmateriaal, pot- en perkplanten en pootgoed. Een aantal zaden worden uitgezonderd. Dit betekent dus uitbreiding van de plantenpaspoortplicht ten opzichte van de huidige situatie. Kruiden op pot worden tot de potplanten gerekend en vallen ook onder de nieuwe plantenpaspoortplicht. Citrusvruchten met blad waren al plantenpaspoortplichtig en blijven dat ook.

Ik verhandel citrus met blad afkomstig uit een EU-lidstaat (bv. Spanje). Wat verandert er voor mij?
Citrus met blad was al plantenpaspoortplichtig en dit blijft zo. De lay-out van het plantenpaspoort verandert echter. U zult met het nieuwe plantenpaspoort moeten gaan werken. Wanneer u een zending citrus met blad met één plantenpaspoort na ontvangst wilt splitsen in meerdere partijen, dan dient het plantenpaspoort te worden gesplitst in meerdere nieuwe plantenpaspoorten, één plantenpaspoort per partij. Dit zult u als bedrijf zelf moeten doen. Om als bedrijf zelf plantenpaspoorten te mogen splitsen c.q. nieuwe plantenpaspoorten af te kunnen geven, moet u door het KCB geautoriseerd zijn. Zie Autorisatie.

Autorisatie plantenpaspoortafgifte

Wat is een Bedrijfsautorisatie plantenpaspoortafgifte?
Een Bedrijfsautorisatie plantenpaspoortafgifte is een overeenkomst die u afsluit met het KCB om zelf plantenpaspoorten te kunnen afgeven. Bijvoorbeeld als u een bestaande eenheid product wilt splitsen in meerdere delen, dan dient u vervangende plantenpaspoorten aan te brengen op de te onderscheiden delen. Het KCB kan u hiertoe onder voorwaarden autoriseren. Het plantenpaspoort dat u gaat gebruiken moet voldoen aan de uiterlijke en inhoudelijke eisen van uitvoeringsverordening 2017/2313/EU en vooraf door het KCB worden goedgekeurd. Binnenkort kunt u via deze website deze bedrijfsautorisatie plantenpaspoortafgifte aanvragen.

Heb ik een Bedrijfsautorisatie Plantenpaspoort nodig om planten te verhandelen?
Nee, deze heeft u alleen nodig als u zelf plantpaspoorten wenst te maken en te gebruiken. U kunt ook met uw leverancier afspreken dat zij de planten van een paspoort voorzien.

Welke informatie vermeld ik als handelaar op het plantenpaspoort dat ik afgeef bij splitsing van een partij?
Wanneer u zelf plantenpaspoorten afgeeft, vermeld u de volgende informatie op het plantenpaspoort:

  • in de linkerbovenhoek: de EU-vlag (in kleur of zwart-wit)
  • in de rechterbovenhoek: het woord Plant Passport
  • 'A' hierachter staat de botanische naam van het product vermeld
  • 'B' hierachter staat uw fytosanitair registratienummer. Deze bestaat uit: ISO-code lidstaat, koppelteken, fytosanitair registratienummer.
  • 'C' hierachter staat eventueel een traceerbaarheidscode
  • 'D' hierachter staat de ISO-code van het land van oorsprong/productie, ook als dit Nederland is.

In uw administratie zorgt u ervoor dat de partij die u voorzien van uw plantenpaspoort, te traceren is naar het plantenpaspoort dat op het product aanwezig was bij ontvangst. U administreert zowel de plantenpaspoortgegevens A, B, C en D van het oude en het nieuwe plantenpaspoort, en zorgt dat er een koppeling bestaat tussen beide plantenpaspoorten. De administratie is inzichtelijk en doorzoekbaar.

Administratie verplichtingen

Wie moet aan de administratieve verplichtingen voldoen?
Iedereen die handelt in producten waarvoor fytosanitaire eisen gelden. Fytosanitaire eisen gelden voor plantpaspoortplichtige producten en eindproducten, zoals Groenten en Fruit en sierteeltproducten waarvoor een fytosanitair certificaatplicht geldt bij import.

Waarom moet ik een administratie bijhouden?
Bedrijven die handelen in producten met een paspoortplicht zijn wettelijk verplicht om de ingaande en uitgaande stromen van deze producten te registreren in hun administratie, om bij een besmetting tracering naar de bron mogelijk te maken.

Aan welke administratieve verplichtingen moet ik voldoen bij inkoop van plantmateriaal?
U administreert van uw toeleverancier voor elke geleverde handelseenheid planten, plantaardige producten of andere materialen de gegevens waaruit blijkt om welke leverancier het gaat. De administratie moet inzichtelijk en doorzoekbaar zijn. De gegevens op een leveringsnota of factuur zijn voldoende.

Aan welke administratieve verplichting moet ik voldoen bij verkoop van plantmateriaal?
U administreert van uw klant voor elke geleverde handelseenheid planten, plantaardige producten of andere materialen de gegevens waaruit blijkt om welke klant het gaat. De administratie moet inzichtelijk en doorzoekbaar zijn. De gegevens op een afleveringsnota of factuur zijn voldoende.

Aan welke administratieve verplichting moet ik voldoen als ik zelf plantenpaspoorten afgeef, bv. bij splitsing van een bestaand plantenpaspoort?
Dit is van toepassing op geregistreerde bedrijven met een Bedrijfsautorisatie plantenpaspoortafgifte. U bewaart de gegevens zoals deze op het plantenpaspoort van uw leverancier staan bij ABCD. Het plantenpaspoort zelf bewaren mag natuurlijk ook. U neemt op in uw administratie:

  • voor elke geleverde handelseenheid planten, plantaardige producten of andere materialen de gegevens waaruit blijkt om welke leverancier het gaat. De gegevens op een leveringsnota of factuur zijn voldoende.
  • voor elke geleverde handelseenheid planten, plantaardige producten of andere materialen de gegevens waaruit blijkt om welke afnemer het gaat. De gegevens op een afleveringsnota of factuur zijn voldoende.
  • U zorgt dat traceerbaar is welke partij het betreft. Wat de botanische naam, origine en traceringscode is en waar het handelsproces heeft plaatsgevonden. De administratie moet inzichtelijk en doorzoekbaar zijn.

Hoe lang moet ik deze administratie bewaren?
U moet deze administratie drie jaar bewaren.

Import plantenpaspoortplichtige producten

Ik importeer planten/plantmateriaal die bij importkeuring worden voorzien van een plantenpaspoort. Wat verandert er voor mij?
Planten/plantmateriaal die plantenpaspoortplichtig zijn, worden bij import door de KCB-inspecteur voorzien van één plantenpaspoort. Dit is conform de huidige werkwijze. Per 14/12/2019 geeft de KCB-inspecteur het plantenpaspoort af in het nieuwe format.

Mag ik bij importproduct al in het land van herkomst een plantenpaspoort (laten) bevestigen?
Nee. Bij import van plantenpaspoortplichtige producten zal het land buiten de EU een fytosanitair certificaat (FC) opstellen en meesturen. Bij import in de EU voert de keuringsdienst een controle op het FC en een importinspectie uit. Als het materiaal voldoet aan alle eisen voor de EU, dan kan de importeur over het materiaal beschikken. Vanaf dat moment mag een plantenpaspoort gebruikt worden.

Groothandel en plantenpaspoorten

Ik ben exporteur en krijg een kar plantmateriaal geleverd met één plantenpaspoort. Mag ik de producten van deze kar over meerdere klanten verdelen?
Wanneer producten van één plantenpaspoort over meerdere klanten worden verdeeld, moet het bestaande plantenpaspoort in meerdere nieuwe plantenpaspoorten worden gesplitst. Om als handelsbedrijf zelf plantenpaspoorten te kunnen splitsen c.q. nieuwe plantenpaspoorten af te kunnen geven, moet u door het KCB geautoriseerd zijn. Zie Autorisatie.

Ik koop planten in via de veiling. Mag ik deze planten aan verschillende afnemers en ook via de veiling weer verkopen?
In deze situatie zijn er twee scenario’s mogelijk, namelijk:

  1. U koopt planten in die ieder afzonderlijk zijn voorzien van een plantenpaspoort (op/aan de pot). Deze planten verkoopt u aan een klant of via de veiling. Hierbij blijft het oorspronkelijke plantenpaspoort op de pot bevestigd en hoeft u geen aanvullende actie te ondernemen.
  2. U koopt een kar met bijvoorbeeld 24 planten in, waarbij de kar is voorzien van één plantenpaspoort. Van deze kar verkoopt u 12 planten aan een klant, 6 planten aan een andere klant en de overige 6 planten worden via de klok van de veiling verkocht. Hierbij moet het plantenpaspoort van de kar gesplitst worden in drie verschillende plantenpaspoorten (één paspoort bij de 12 planten, één paspoort bij de 6 planten voor de klant en één paspoort bij de 6 planten voor de veiling). Om dit te kunnen doen, moet u zelf door het KCB geautoriseerd zijn om plantenpaspoorten af te kunnen geven. Zie Autorisatie.

Ik ben een handelsbedrijf en heb kruiden op pot in mijn assortiment. Wat betekent dit voor mij?
Per 14/12/2019 vallen de kruiden op pot onder de plantenpaspoortplicht. Als verkoper bent u, vanwege de traceerbaarheid, verplicht een administratie bij te houden met gegevens van uw toeleveranciers van plantenpaspoortplichtige materialen én van uw afnemers. De gegevens op een (af-)leveringsnota of factuur zijn voldoende. De administratie moet inzichtelijk en doorzoekbaar zijn en u moet deze administratie 3 jaar bewaren. Wanneer een partij kruiden op pot met één plantenpaspoort over meerdere klanten wordt verdeeld, moet het bestaande plantenpaspoort in meerdere nieuwe plantenpaspoorten worden gesplitst. Om als handelsbedrijf zelf plantenpaspoorten te kunnen splitsen c.q. nieuwe plantenpaspoorten af te kunnen geven, moet u door het KCB geautoriseerd zijn. Zie Autorisatie.

Retail en plantenpaspoorten

Ik ben retailer/tuincentrum/bouwmarkt/bloemenwinkel. Welke gevolgen heeft de plantenpaspoortplicht voor mij?
De plantenpaspoortplicht geldt niet bij levering van plantmateriaal aan particuliere eindgebruikers. Dat betekent dat er bij verkoop van eindproduct door bijvoorbeeld een tuincentrum of winkel aan de particuliere consument geen plantenpaspoort meer bij het product hoeft te zitten.
Als verkoper van eindproduct bent u wel verplicht een administratie bij te houden met de gegevens van uw toeleveranciers van plantenpaspoortplichtige materialen. Deze administratie moet inzichtelijk en doorzoekbaar zijn en u moet deze administratie 3 jaar bewaren. De gegevens op een leveringsnota of factuur zijn voldoende.

Moet het plantenpaspoort op het product aanwezig zijn op de winkelvloer?
Nee. Een product moet tot het moment van verkoop aan de consument binnen uw bedrijf traceerbaar zijn. De tracering kan met een plantenpaspoort, maar mag ook via uw administratie. Deze administratie moet inzichtelijk en doorzoekbaar zijn.

Ik ben een verkoper van eindproduct en krijg een kar plantmateriaal geleverd met één plantenpaspoort. Mag ik de producten van deze kar over meerdere filialen verdelen?
Wanneer producten van één plantenpaspoort over meerdere filialen worden verdeeld, moet het bestaande plantenpaspoort in meerdere nieuwe plantenpaspoorten worden gesplitst. Dit geldt zowel voor franchisenemers als wanneer u zelf de eigenaar van de filialen bent. Om als handelsbedrijf zelf plantenpaspoorten af te kunnen geven, moet u door het KCB geautoriseerd zijn. Zie Autorisatie.

Controle

Wat is de rol van het KCB?
De NVWA implementeert in opdracht van het ministerie van LNV de nieuwe Plantgezondheidsverordening. De NVWA stelt de kaders en communiceert hierover. De keuringsdiensten waaronder het KCB zorgen voor de praktische uitvoering van de wet. Dit betekent dat het KCB straks bij handelsbedrijven toezicht gaat houden op het juiste gebruik van plantenpaspoorten.

Vanaf wanneer gaat het KCB controleren?
Het KCB gaat vanaf 2020 jaarlijks controleren op het juiste gebruik van plantenpaspoorten.

Welke kosten zijn aan deze controle verbonden?
Het tarief voor deze controle wordt in 2019 door het ministerie van LNV vastgesteld. Zodra dit tarief bekend is wordt dit op deze website bekend gemaakt.

Meer informatie

Heeft u meer vragen over het plantenpaspoort en de plantgezondheidsverordening?
De NVWA, keuringsdiensten, veilingen en brancheorganisaties bundelen hun krachten om handelsbedrijven en kwekers te informeren over de plantgezondheidsverordening, het nieuwe plantenpaspoort en de uitbreiding van de plantenpaspoortplicht. Daarom hebben zij gezamenlijk veel gestelde algemene vragen over de plantgezondheidsverordening en het plantenpaspoort in het bijzonder op een rij gezet. Bekijk hier de veel gestelde vragen en antwoorden. Heeft u specifieke vragen? Stuur dan een bericht naar plantgezondheid@kcb.nl.